پێنج شه‌ممه‌ 21 حوزه‌یران 2018
ماڵەوە / وتار (پەڕە 48)

وتار

زندە باد ماندلا/ عمر ایلخانی زاده

این روزها همە بە درست در وصف ماندلا مینویسند. تمجید از ماندلا و بزرگداشت وی، مرز و بوم ، رنگ و نژاد و ملیت نمیشناسد. شخصیت او نمایندگان همە گرایشات سیاسی را وادار نمود تا منش و خصوصیات وی را ارج نهند. مرگ ماندلا فرصتی بە وجود آورد تا بزرگواری انسان را همگان ببینند. کسی کە در برابر کلینتون از …

زۆرتر بخوێنەوە »

چییه‌تیی شانزه‌ی سه‌رماوه‌زو بزووتنه‌وه‌ی خوێندکاریی کوردی/ کاوه که‌ریمی

بزووتنه‌وه‌ی خوێندکاری له بنه‌ماڵه‌ی ئه‌و بزووتنه‌وه کۆمه‌ڵایه‌تییانه‌یه که له خۆیدا کاتی، ڕادیکاڵ، دوور له سازش‌و نه‌رمی نواندن، مه‌یله‌و سیاسه‌ت‌و ناسنامه‌خوازه. له هه‌ر کوێ پارامێتره‌کانی سه‌رهه‌ڵدان‌و بوونی بزووتنه‌وه‌ی خوێندکاری له ئارادا بێت، شانسی به‌شداریی سیاسی، بووژانه‌وه‌ی کولتووریی‌و په‌ره‌دان به کاری ڕێکخراوه‌یی زیاتر ده‌بێت.  بوونی خوێندکار، له هه‌نگاوی یه‌که‌مداو به ده‌ر له بوونی بزووتنه‌وه‌ی خوێندکاری‌و له‌دایکبوونی سووژه‌ی سیاسیی خوێندکار، هه‌ر به ته‌نیا …

زۆرتر بخوێنەوە »

بمانگرن. بمانکوژن. با به‌رچاوی خه‌ڵکی کــورد روون‌تر بێته‌وه‌/ح. شه‌به‌ق

هاورێێان، به‌ریزان، تێکۆشه‌ران و دڵسۆزانی بزووتنه‌وه‌ی پێشکه‌وتنخوازانه‌ی کوردستان! من پێم وایه‌ که‌ فه‌رهه‌نگی سیاسی له‌ کوردستان دا پیس و گه‌نده‌ڵ بووه‌ و بوه‌ته‌ زه‌لکاوێک که‌ له‌مه‌ به‌دوا زیاتر هه‌ر نه‌کبه‌تی و چاره‌ره‌شی بۆ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان به‌ دیاری دێنێ. گه‌نده‌ڵی له‌ زاتی مرۆڤه‌کان و تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ دانیه‌. له‌ سیستمی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی و جۆری بیرکردنه‌وه‌ی حیزبه‌کان و سه‌رکرده‌کان دایه‌. کاربه‌ده‌ستان و که‌سه‌ …

زۆرتر بخوێنەوە »

نامه‌کانی شۆڕش: نامه گۆڕینه‌وه‌کانی ژیژک و ‘پوسی رایۆت’/و: کاوە کەریمی

: ئارش عه‌زیزی/ بی‌بی‌سی مانیتۆرینگ، بی‌بی‌سی فارسی  له فارسییه‌وه: کاوه که‌ریمی/ زاگرۆس‌پۆست له پاییزی 2012دا، ئه‌و کاته‌ی نادێژدا تولۆکۆنیکوا سه‌رۆکی گروپی موزیکی ‘پوسی رایۆت’* له به‌ندیخانه‌ی مۆسکۆ چاوه‌ڕوانی دادگاییکردنی بوو، چاوی به سلاڤۆی ژیژک فیلسووفی مارکسیست که‌وت. (ئه‌ڵبه‌ت ژیژک، چوبووه خه‌وی نادێژدا**وه) گۆڤاری فه‌رانسه‌یی فیلۆسۆفی (فه‌لسه‌فه) ئه‌رکی نامه‌گۆڕینه‌وه‌ی ئه‌و دوو سیما ناسراوه‌ چه‌په‌ی جیهانی گرته ئه‌ستۆ، تا خه‌ونی هونه‌رمه‌ندی به‌ندکراو …

زۆرتر بخوێنەوە »

ژئوپۆلیتێکی کوردستان و نه‌وتی خاو ! / ڕه‌شاد مسته‌فا سوڵتانی

کانگای نه‌وتی خاو ، له‌ سه‌رانسه‌ری کوردستان زۆره‌ . شاره‌زایانی بواری وزه‌ ده‌ڵێن : هه‌رێمی کوردستان له‌ سه‌ر ده ر‌یای نه‌وت هه‌ڵکه‌وتوه‌ و، له‌ پاڵ ئه‌م سه‌روه‌ته‌ گرانبه‌هایه دا‌، و زۆرتریش له‌ نه‌وت گازی سروشتی  هه‌یه‌ . بۆ زلهێزه‌کان و وڵاتانی ئوروپا ، ئه‌م نه‌وته‌ کاڵ و ڕه‌شه‌ ” شانه‌ی هه‌نگوینه‌ ! “

زۆرتر بخوێنەوە »

دروشمی ڕووخاندنی کۆماری ئیسلامیی ئێران بارێکی قورسە لەسەر پشتی بزووتنەوەی کوردستان/هێرش عەلیزادە

هاتنەسەرکاری کۆماری ئیسلامیی ئێران لەکۆتایی ساڵی ١٣٥٧ی هەتاوی (٢٢ی ڕێبەندان) و پاشان لە سەرەتاکانی ١٣٥٨ گەمەی ڕیفەراندۆمی سەرتاسەریی لە ئێران بە مەبەستی دەنگی “ئەرێ یا نا” بە “کۆماری ئیسلامیی باڵی شیعە مەزهەب لە ئێران (کە زۆرینەیشن)، توانییان لەژێر ناوی ریفەراندۆمێکدا، شەرعیەت بە هاتنەسەرکاری خۆیان وەکوو کۆماری ئیسلامیی ئێران بدەن. هەر لەو سەردەمەدا گەلی کورد لە کوردستانی خۆرهەڵات تێکڕا (بە حیزبەکانیشەوە) …

زۆرتر بخوێنەوە »

دیپلۆماسی نه‌وتی هه‌رێم و قه‌یرانه‌كانی/سەردار عەزیز

سه‌ره‌تای هه‌موو هه‌نگاوێک بۆ حکومه‌تێکی وه‌ك حکومه‌تی هه‌رێم که خاوه‌ن جیوپۆله‌تیکی تایبه‌ته، بریتیه له زانین و هه‌ڵسه‌نگاندی ترسی ئه‌وانیتر که په‌یوه‌ستن به هه‌نگاوه‌که‌وه. که‌واته با له ترسی ئه‌وانیتره‌وه ده‌ست پێبکه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی بزانین چۆن هه‌نگاوه‌كانمان بنێنین، چونکه ترسی ئه‌وانیتر پاڵنه‌ری هه‌ڵسوکه‌وته‌كانیانه. عێراق عێراق ترسی له پرۆسه‌ی نه‌وتی هه‌رێم له‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌یه: بوونی هه‌‌رێم به خاوه‌ن سه‌رچاوه‌ی داهاتی خۆی که چیدی …

زۆرتر بخوێنەوە »

پیرپاڵ باکی نییەو لەپێناوی ئایدۆلۆژییەکانیدا بەرەنگاری کۆمەڵگایەک دەبێتەوە/ سارا عومه‌ر

فەرهاد پیرپاڵ، ڕەنگە لەلای هەندێک بە شێت ناو ببرێت و لەلای هەندێکی تریش بە مرۆڤێکی کەمتر لە شێت و لەلای گروپێک مرۆڤی تر بە مرۆڤێکی کا…مڵ. لێرانەدا بە پێچەوانەی قسەی هەموو ئەوانەی، کە بینیم کۆمێنتی ناشیاو و قسەی ناشرینیان بۆ ئەم پیاوە نووسیوە، لە کۆتایدا ئەوەم بۆ دەرکەوت کە پیرپاڵ لێرانەدا هیچ کات ئامانجی ئەوە نەبووە، کە بێت و بە …

زۆرتر بخوێنەوە »

به بۆنه‌ی ڕۆژی جیهانیی بنبڕکردنی کۆیله‌داری/ کاوه‌ که‌ریمی

ئه‌مڕۆ ٢ دێسامبر ڕۆژی جیهانیی بنبڕکردنی کۆیلایه‌تییه‌. 151 ساڵ پێش ئێسته‌و له ڕۆژێکی وه‌ک ئه‌مڕۆ له ساڵی 1865 کۆنگره‌ی ئامریکا به په‌سه‌ندکردنی یاسایه‌ک، سه‌رجه‌م کۆیله‌کانی له‌و وڵاته ئازاد کردو مافی هاوڵاتیی ئازادی پێ به‌خشین، ئه‌و کۆیلانه‌ی که بۆ ساڵانێکی دوورودرێژ به هۆی جیاوازیی ڕه‌گه‌زی‌و چینایه‌تی‌و زمانه‌وانی به  مرۆڤ دانه‌ده‌نران‌و وه‌ک ئامێرێک، به سووکایه‌تییه‌وه مامه‌ڵه‌یان له گه‌ڵ ده‌کرا. ئه‌م سه‌رکه‌وتنه که …

زۆرتر بخوێنەوە »

نامه‌یه‌ك بۆ مه‌سرور بارزانی‌

رێزدار کاک مەسرور بارزانی راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان سڵاوێکی نیشتمانپەروەرانە؛ سەرەتا رێز و سڵاوم بۆتان هەیە‌و هیوادارم کە سەرکەوتو بن. لە رێگەی ئەم نامەوە رووی قسەکانم دەکەمە جەنابتان، چونکە ئێوە راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی کوردستانن. لەو باوەڕەدام کە بەر لەهەموو کەسێک جەنابتان ئاگاداری ئەوەن کە چ بابەگەلێک کاریگەریی خراپ یان چاک لە سەر ئاسایشی نەتەوەییمان دادەنێت. بۆیە لێرەوە داواتان لێدەکەم …

زۆرتر بخوێنەوە »

یادی سەد ساڵەی ئەلبێر کامۆ/ مەریوان وریا قانیع

  بۆ ئەو نەوەیەی له‌سەرەتای ساڵانی شەستی سەدەی بیستەمدا لەدایکبون‌و له‌هه‌فتاکاندا خوێندنەوەی کتێب بو بەیەکێک له‌خولیا سەرەکییەکەیان، کۆمەڵێک ناوو ڕێبازی فیکری هه‌بون کە ھیچ خوێنەرێک نەیدەتوانی بازیان بەسەردا بدات. گەنجان کە له‌قۆناغی ناوەندییەوە دەستیاندەکرد بەخوێندنەوە ڕاستەوخۆ دەکەوتنە ناو مارکسیزمەوە، ناو لقە جیاوازەکانی مارکسیزم، له‌لینین‌و ماوتسیتونگ‌و ھۆشی منەوە بیگره‌، بۆ مارکسییە عەرەب‌و فارسەکان، بەتێپەڕین بەناو مارکسیزمی ھێربەرت مارکۆزەو فرانز فانۆن‌و ڕۆجێ …

زۆرتر بخوێنەوە »

ئەوان ومارکسیزم/ جه‌لیل ئازادیخواز

“فەیلەسووفەكان تا ئەمڕۆ تەنیا خەریكی لێكدانەوەی جیهان بوون لە روانگەو رێگای جۆراوجۆرەوە، ئێستا ئیتر دەبێ‌ هەوڵی گۆڕینی جیهان بدرێت”. كارڵا ماركس – تزگەڵێ لەبارەی فۆیرباخەوە   لە مێژووی كۆمەڵگاو مرۆڤایەتیدا كە تێكچڕاوی فەلسەفەیە، ئەندێشەو بۆچوونە رامیاریەكان وەك لایە لە ئەندێشەی ئاوەزی ناب هەر لە سەرەتاوە لە ئەفلاتوونەوە تا دەگاتە كانت و هەموو بیرمەندانی تر هەریەكە بەپێی بۆچوون و روانگە فەلسەفییەكانی …

زۆرتر بخوێنەوە »

له‌ “هێمن”ه‌وه‌ تا “شوان په‌روه‌ر‌”

ئه‌و ناوو ناتۆرانه‌ی‌ له‌م رۆژانه‌ له‌ شوان په‌روه‌ر ده‌نرێت، كه‌ زۆرجار تا تۆمه‌تی‌ “خه‌یانه‌ت” ده‌ڕوات، ده‌مخاته‌وه‌ یادی‌ هه‌مان ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ی‌ دژ به‌ هێمنی‌ شاعیر له‌ كوتاییه‌كانی‌ سه‌ده‌ی‌ بیسته‌م له‌ كوردستانی‌ رۆژهه‌لات ده‌ستپێكرد، به‌و جیاوازیه‌ی‌ كه‌ هێمنی‌ شاعیر دوای‌ ساڵانێك، له‌ لایه‌ن ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ تومه‌تی‌ “خه‌یانه‌ت”ی‌ خرایه‌ پاڵ، “اعاده‌ی‌ حیثی…ت”ی‌ لێكرا، به‌ڵام نازانرێت ئایا  ئه‌م كه‌سانه‌ی‌ ئێستا ئه‌م هێرشانه‌یان دژ به‌ …

زۆرتر بخوێنەوە »

بارزانی له‌ باكووری كوردستان/جوامێر مارابی

1- سه‌فه‌ری بارزانی بۆ ئامه‌د پایته‌ختی باكووری كوردستان به‌ بانگهێشتی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوغان، ده‌ست خستنه‌ ناو كار و باری پارچه‌یه‌كی دیكه‌ی كوردستان (ئه‌گه‌رچی په‌كه‌كه‌ش له‌مباره‌یه‌وه‌ ره‌خنه‌ی زۆری له‌ سه‌ره‌). 2- بۆچی مه‌سعود بارزانی بانگهێشتی چه‌ندجاره‌ی كوڕ و كۆمه‌ڵه‌ كورده‌كانی له‌ باكوور بۆ سه‌ردانی ئامه‌د ره‌تكرده‌وه‌، به‌ڵام ئێستا‌ داوه‌تی ئه‌ردوغانی قبوڵ كرد و له‌ ئامه‌ده‌؟ 3- ئه‌گه‌ر به‌وجۆره‌ كه‌ لایه‌نگرانی بارزانی …

زۆرتر بخوێنەوە »

سەردانی ئامەد و پروسەی ئاشتی لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست/محەمەد حەکیمی

مەسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، سەردانی تورکیای کرد و کاتێ گەیشتە شاری ئامەد، لەلایەن مستەفا جاھید كراچ پارێزگاری ئامەد و هەروەها لەیلا زانا پێشوازیی لێ كرا. لەیلا زانا بە جل و بەرگی کوردییەوە بارزانی لە باوەش گرت، لە ئامێز گرتنێک کە نیشاندەدات پروسەی ئاشتی لە کوردستانی باکوور و هەروەها پارچەکەی دیکەی کوردستان زیاتر بەرەوپێش دەبات. بارزانی لە ئامەد وتی وەک …

زۆرتر بخوێنەوە »

اتحادیه‌ زنان مریوان / رشاد مصطفی سلطانی

 اتحادیه‌ زنان مریوان تشکیلاتی غیره‌ حزبی ،که‌ بیانگر افق های دمکراتیک ، بینش های متفاوت و همکاری های مدنی بود .   سوید ، آبانماه‌ 1392 شمسی         مکان : شهر مریوان.         زمان  : در آستانه‌ی قیام ملت های ایران.        ابزار : بنیان نهادن اولین ارگان سیاسی زنان. ‌        عنوان : اتحادیه‌ زنان مریوان.         هدف: ارتقا آگاهی …

زۆرتر بخوێنەوە »