پێنج شه‌ممه‌ 14 تشرینی دووه‌م 2019
ماڵەوە / وتار / ژئوپۆلیتێکی کوردستان و نه‌وتی خاو ! / ڕه‌شاد مسته‌فا سوڵتانی
رشاد مصطفی سلطانی

ژئوپۆلیتێکی کوردستان و نه‌وتی خاو ! / ڕه‌شاد مسته‌فا سوڵتانی

کانگای نه‌وتی خاو ، له‌ سه‌رانسه‌ری کوردستان زۆره‌ . شاره‌زایانی بواری وزه‌ ده‌ڵێن : هه‌رێمی کوردستان له‌ سه‌ر ده ر‌یای نه‌وت هه‌ڵکه‌وتوه‌ و، له‌ پاڵ ئه‌م سه‌روه‌ته‌ گرانبه‌هایه دا‌، و زۆرتریش له‌ نه‌وت گازی سروشتی  هه‌یه‌ . بۆ زلهێزه‌کان و وڵاتانی ئوروپا ، ئه‌م نه‌وته‌ کاڵ و ڕه‌شه‌ ” شانه‌ی هه‌نگوینه‌ ! ڕه‌شبینی پێشره‌وان و ڕووناک بیرانی کۆمه‌ڵگا سه‌باره‌ت به‌ فرۆش و هه‌نارده‌ کردنی وزه‌ له‌ کوردستانه‌وه‌ بۆ جیهان له‌ ئاستێکی نزمدا نیه‌ و تاڕاده‌یه‌ک  سه‌ریان سوڕ ماوه‌ . ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوان ده‌کرا، ده‌بوا  سه‌فه‌ری جه‌ناب مه‌سعود بارزانی بۆ ئامێد و دیداری سیاسه‌تمه‌دارانی تورک ، ده‌سکه‌وتی زۆر تر و پڕ بایه‌خ تری بوایه‌ . به‌ تایبه‌ت هاوسه‌فه‌ره‌کانی سه‌رۆکی حکومه‌ت ، تێکڵاوێک له‌ پێشڕه‌وانی یه‌کێتی نیشتمانی  ، گۆڕان و پارتی نه‌ بون . ئه‌مما جوان و مه‌نتیقییش نه‌بوو که‌ هاوسه‌فه‌ره‌کانی سه‌رۆکی هه‌رێم، له‌ لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌کان بێت. له‌ حاڵیکدا تورکه‌کان ، زۆر به‌ وردی پلان و نه‌قشه‌ی دیاری کراوی خۆیان له‌و سه‌فه‌ره‌دا نیشان داو سیاسه‌ته‌کانی خۆیان جێ به‌ جێ کرد . ئایا ڕه‌وته‌ ئیسلامیه‌کانی کوردستان، له‌ زمانی شای دیکتاتور و سه‌دامی  خوێنڕێژ ، جورئه‌ت و زاتی ئه‌وه‌یان ‌بوو ته‌نانه‌ت به‌ چپه‌یش دژی کوله‌ دیکتاتوره‌کانی کوردستان شه‌ڕ و به‌ره‌نگاری که‌ن ؟ مێژووی سه‌رده‌م ده‌لێت: ئیسلامیه‌کان هێچ چه‌شنه‌ خه‌باتێکی پێشمه‌رگانه‌یان نه‌ بوو . ئه‌وان هاتنه‌ سه‌ر سفره‌ی ئاماده‌، ، که‌ ئێستا له‌ لایه‌ن ئێران و عه‌ره‌بستانه‌وه‌،هان و یارمه‌تی ده‌درێن . وه‌زنی سیاسی دیدارو سه‌فه‌ره‌که‌، هه‌ندی جار به‌ پێوه‌ری دیپلۆماسی و سیاسه‌تی ڕۆژ ، به‌ لای خراپدا ده‌شکایه‌وه‌و له‌ هه‌مان کاتدا لایه‌نی چاک و ده‌سکه‌وتی به‌رزیشی هه‌بوو .

ئه‌م دیداره‌ ڕێگای کارتیله‌ نه‌وتیه‌کان و کۆمپانیه‌‌ جیهانیه‌کانی بۆ سه‌ر چاڵه‌ نه‌وت و گازه‌کانی باشوری کوردستان ته‌خت و هه‌موار کرد.  ئه‌م ڕێککه‌وتنانه‌ به‌ستنی سێ کونفرانسی لێ که‌وتوته‌وه‌ که‌،ئاخرینیان له‌ هه‌ولێر گیراوه.‌  ئه‌زمونی جمهوری کوردستان له‌ مه‌هاباد ، له‌م به‌ستێنه‌دا زۆر تاڵ و سامناکه‌. کاتێک ڕۆژئاوا و سوڤیه‌ت له‌ سه‌ر نه‌وتی شیمال ڕێک که‌وتن .  ئه‌رکی قه‌وام والسه‌ڵته‌نه‌ بۆ ڕۆژئاوا و ته‌نانه‌ت ژنڕاڵ ژوزیف جۆگاشویلی(  ستالین)  ڕێکخستنی لایه‌نه‌کانی شه‌ری دووهه‌می جیهانی بوو، ئه‌گه‌رچی به‌ قیمه‌تی چاره‌ ڕه‌شی کورد ته‌واو بوو. ‌ به‌ پێ به ڵێنی حکومه‌تی شوراکان، ده‌بوایه‌ له‌ هه‌ژار و ڕه‌نجده‌ری کوردستان دیفاعیان کردبایه‌، که‌ چی پشتی کوردیان چۆڵ کرد و هێزه‌که‌یان له‌ کوردستان کشایه‌وه‌ و ئه‌وکات ڕاسته‌وخۆ یارمه‌تی حکومه‌تی شایان دا وکۆماری ساوای کوردیان ، ناجوامێرانه‌ تیر باران کرد . دیارده‌ی گۆڕانکاری و گلۆبالیزم ، ده‌توانی به‌ باری خراپدا هه‌ڵسوڕێت و ڕه‌نگه‌ حکومه‌تی باشوری کوردستان به‌ره‌و قه‌یرانی قوڵ تر پاڵ پێوه‌ نێت .

حکومه‌تێک که‌ تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌، یه‌ک بگرێت ، هێشتا دوو هێزی پێشمه‌رگه‌، دوو ده‌زگای عه‌دل و داد، دوو یاسا و قانون، دووئاسایش،  دووحوکمڕانی و دوو پولیس وه‌ک “دیارده‌ی دوواکه‌وتویی” خۆیان نیشان ده‌ده‌ن. ئه‌م  دیاردانه‌ هه‌ر وه‌ک پاڕازێت، په‌یکه‌ری کۆمه‌ڵگای باشوریان لاواز کردووه‌ .  حکومه‌تێک که‌ مه‌یدانی هه‌ڵسوڕانی لایه‌نه‌ توند ڕه‌وه‌ئیسلامیه‌کانی، که‌ له‌ ڕووخانی سیسته‌می توتالیتری به‌عس هیچ ده‌ورێکیان نه‌ بووه‌ ، پێ چاره‌ ناکرێت و  سه‌باره‌ت  به‌ ،  پڕۆپاگانده‌ و ته‌بلیغی دوواکه‌وتوانه‌یان سکوت ده‌کا و  خاونی هه‌ڵویست نیه‌ .  وەزنی سیاسی  لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌کان له‌مه‌و پێش  له‌ کۆمه‌لگای کوردستان زۆر که‌م بوو ، به‌ڵام ئێستا ،کۆمه‌ڵگاکه‌ به‌ لای کۆنه‌پارێزی و ئیسلامی سیاسی وه‌رچه‌رخاوه‌  و به‌ داخه‌وه  جگه‌ له‌ یارمه‌تی و پیلانی عه‌ره‌بستان و ئێران  پارتی و یه‌کێتی و ‌ته‌نانه‌ت” ڕه‌وتی گۆڕان ” یش ئیعتبار و ئوتوریته‌یان بۆ کۆ ده‌که‌نه‌وه‌ . هه‌روه‌ها به‌ پێوه‌ری ده‌سکه‌وته‌ مێژووییه‌کان و ڕێز گرتن له‌ دیمۆکراسی ئیسلامیه‌کانیش ، مافی ئه‌ویان هه‌یه‌  بۆ به‌رنامه‌ی خۆیان بانگه‌واز که‌ن و له‌ ئیداره‌ی حکومه‌تدا به‌شدار بن ، ئه‌مما  پڕوپاگانه‌ی ژه‌هرئاوی، دیفاع له‌ خورافات و ‌داسه‌پاندنی بیر و باوڕیان، بۆ کۆمه‌ڵگای کوردستان ڕووخێنه‌ر وترسناکه‌ ‌ و له‌ گه‌ڵ دیمۆکراسی و گلوبالیزمدا ناکۆک و دژ به‌ یه‌کن . له‌ ئاوا ئانتاگونیزمێکی به‌رچاو و بار و دۆخی ناسکی  پارته‌کانی باشور ، هه‌رێمی کوردستان وه‌ک پردی هه‌نارده‌ی نه‌وتی خاو ده‌ور ده‌بینێ .
هه‌رکات  مالیکی، به‌ره‌ی سوننه‌ و شیعه‌ و پاشماوه‌ی حیزبی به‌عسی ئاشت کرده‌‌‌وه‌ ، ئه‌وکاته‌ شوڤینیزم و ناسیونالیزمی عه‌رب، وه‌ک جاری جاران له‌ ئوممه‌ی عه‌ره‌بی دیفاع ده‌کات و پێ ده‌چێت دیسانه‌وه‌، شه‌ڕێکی به‌ر فراوان به‌ یارمه‌تی تورکیا و ئێران  به‌ گه‌لی کورد بفرۆشن .
له‌ پێڤاژه‌ی وزه‌ی کوردستاندا ، ده‌وری ” ئوپێک  “به‌ ڕوونی دیار نیه‌ ، ئه‌مما ده‌وری ئامریکا و ڕووسیا و ڕۆژ ئاوا و به‌ تایبه‌ت ” ناتو” دیاره‌ .  کۆمپانیا گه‌وره‌ ، چکۆله‌کان و وڵاتانی سه‌نعه‌تی جیهان ، بۆ گه‌یشتن به‌ چاڵه‌ نه‌وته‌کانی کوردستان وه‌ک شارا مێلوره‌ ڕێچکه‌یان به‌ستوه‌ و خه‌ریکن ملی خۆیان بۆ ئه‌و شانه‌ هه‌نگوینه‌ ده‌شکێنن .  شکستی بزووتنه‌وه‌ی گه‌وره‌ و خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتی کورد له‌ ساڵی 1975 ی زاینی به‌ ده‌ستوری نیکسون و کی سنجێڕ  (که‌ هه‌رگیز شیاوی خه‌ڵاتی ئاشتی نوبیل نه‌بووه‌) ، و به‌ ڕه‌زایه‌تی سه‌د له‌ سه‌دی ڕووسیا کراوه‌ . ئه‌گه‌رچی هێزی پیشمه‌رگه‌  حازربه‌ چه‌ک دانان نه‌بوو و له‌و پێناوه‌دا، ده‌یان پێشمه‌رگه‌و فه‌رمانده‌یان له‌ داخی هه‌ڵاتنی ڕێبه‌ری ، خۆیان کوشت، ئه‌مما ڕێبه‌ری بزووتنه‌وکه‌ پاسیڤ و نه‌یتوانی له‌ باری مێژووییه‌وه‌ ده‌وری شۆڕشگیڕانه‌ ی هه‌بێت و ،سه‌نگه‌ری به‌رنگاریان چۆڵ کرد.  ئه‌م شکسته‌ سامناکه‌ که‌ به‌ سه‌ر بزووتنه‌وی کوردا سه‌پا،  تۆزقاڵێک له‌ تاوان و خه‌یانه‌تی ئامریکا ، ڕووسیا، تورکیا ، سووریا ،ئێران و عێراق که‌م ناکاته‌وه‌ . ئه‌و بزووتنه‌وه‌ به‌ ده‌سه‌ڵاته‌ که‌ ده‌یتوانی له‌ ساڵی 1976 حکومه‌تی باشوری کوردستان دروست بکات، زلهێزه‌کان خه‌یانه‌تیان پێ کرد .

کۆمپانیای ” پڕۆم” ی ڕووسیا به‌ خیرایی له‌ هه‌ولێر چاوپێکه‌وتن و دیداری سه‌رۆک حکومه‌تیان کردووه‌ . وه‌زیری وزه‌ی تورکیا  ته‌ینر یه‌ڵدز‌ ، حازر و ئاماده‌ بوه‌ . کابینه‌ی هه‌شته‌می حکومه‌تی کوردستان  پێک نه‌ هاتوه‌ ‌ تا بڕیارێکی  مه‌سڵه‌حه‌تی ده‌ر کات. حیزبه‌کان خه‌ریکی چپه‌ کردن و سازانن ، و بۆ  یه‌کگرتن داوای مه‌جال ده‌که‌ن  . هه‌ر ئێستا 340 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی خاو ده‌رده‌هێنرێت ، له‌ حاڵیکدا  هه‌نارده‌ کردنی یه‌ک میلیون به‌رمیل نه‌وتی خاو ، له‌ به‌رنامه‌دایه‌ ! ده‌بوا پلاتفورمێک بۆ  پاراستنی ژینگه‌، ئاماده‌ کرێت تا  گازه‌که‌ به‌ خوڕایی نه‌ سوتێندرێت و هه‌مووی هه‌نارده‌ کرێت  .

ڕێزدار کاک نێچیرڤان بارزانی له‌ کونفرانسێکدا  وتی:  بۆ پێشخستنی ژێرخانی  عێراق وحکومه‌تی هه‌ریم پێویستمان به‌ پاره‌ هه‌یه‌ .  سه‌فین ده‌زه‌یی وته‌ بێژی حکومه‌تی هه‌رێم وتی:  ده‌سکه‌وتێکی گه‌وره‌ بوو، کۆمپانیاکان بایه‌خ به‌ وزه‌ی هه‌رێم ده‌ده‌ن،کورد له‌ پڕۆسه‌که‌دا کارتێکی به‌ هێزه  و هه‌ر هاووڵاتیه‌ک له‌ پاره‌ی نه‌وت به‌شی ده‌درێت  . ئاشتی هه‌ورامی وه‌زیری سامانه‌ سروشتیه‌کانی کوردستان زۆر  خۆشحال بوو . به‌یان سامی عبدولڕه‌حمان له‌ به‌ریتانیا ، ته‌رجومه‌یه‌کی زۆر خاوی له‌م مامڵه‌ نیشان دا . دوکتور گۆڤه‌ند شێروانی به‌ شان و باڵی ئه‌م پڕۆژه‌یه‌دا هات و زۆری تاریف کرد . خۆ ناکرێت  وه‌ک وڵاتانی که‌نداو ،کوردستانیش هه‌ر ته‌نیا    ” یه‌ک به‌رهه‌م “ی هه‌بێت . وڵاتانی که‌نداو و عه‌ره‌بستان و یه‌مه‌ن ژینگه‌یان بۆ کشت و کاڵ گونجاو نیه‌. دارستانی سروشتیان یا هه‌ر نیه‌ و یا که‌مه‌. ئاوی کانیاو له‌ کوردستان زۆره‌ و ، خۆی له‌ خۆیدا سامانێکی به‌ نرخ و گرانبه‌هایه‌ و دڵنیام ، ئاوی کانیاوه‌کانیش به‌ تاڵان ده‌برێت .

ژێرخانی ئابوری بریتیه‌ له‌ گه‌شه‌دانی سه‌نعه‌ت ، کشت و کاڵی مودێڕن،سیسته‌می نوێ په‌روه‌رده‌ و بار هێنان، پاراستنی مافی ژنان، باخداری،هه‌نگه‌وانی، پاراستنی ژێنگه‌ی دڵڕفینی کوردستان، سیسته‌می مودێرنی ئاودێری، خزمه‌تگوزاری هاووڵاتیان له‌ ئاستی به‌رزدا، په‌ره‌ی دیمۆکراسی و زانست، نه‌ بوونی سانسور، که‌ڵک وه‌ر گرتن له‌ میوه‌ی باخه‌کان بۆ شه‌راب و کامپوت،وئاژڵداری مودێڕنه‌. کوا وڵاتانی که‌نداو ژینگه‌ی کوردستانیان هه‌یه‌ ؟ ئه‌مڕۆکه‌ ئه‌گه‌ر باشوری کوردستان ، چاوه‌ڕوانی پاره‌ی یه‌ک به‌رهه‌م بێت ، زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێت . وڵاتانی که‌نداو ،له‌ باری مرفولۆژیه‌وه‌ نه‌ کوێستان و نه‌ کانیاو و نه‌ ده‌شت و ده‌ری به‌ پیتیان هه‌یه‌ و ڕاسته‌وخۆ ناچارن ته‌نها یه‌ک به‌رهه‌میان هه‌بێت ، ئه‌ویش نه‌وت و گازه‌ . ئه‌مما ژینگه‌ی کوردستان بۆ داهاتی به‌ نرخ تر زۆر ئامادیه‌ و باری ئیکۆسیسته‌م و ئیکۆلۆژیه‌که‌ی ،یه‌ک جار سازگار‌ و گونجاوه‌ . ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ، باشوری کوردستان  وه‌ک ” دووبه‌ی ” ده‌وری سه‌ڕافخانه‌یه‌کی گه‌وره‌ یاری کات و توشی ئه‌م په‌تایه بێت ،‌ هه‌ر ئێستا له‌ سلێمانی و هه‌ولێر په‌تاکه‌ ده‌ردی بێ ده‌رمانی خه‌ڵکه‌ و جه‌ماوه‌ری خه‌لک قازانجێک ناکه‌ن .
تورکیا ته‌نیا پردی په‌یوندی نیه‌ ، به‌ڵکوو زۆربه‌ی تاڵانه‌که‌ تورکیا ده‌یکا و به‌شی ناتوش ده‌دات . نازانم بۆچی له‌م دیدارانه‌ و  پڕۆژه‌یه‌دا، نوێنه‌رانی یه‌کێتی و گۆڕان له‌ په‌راوێز که‌وتبوون؟ ‌ هیوا و ئاره‌زوم ئه‌وه یه‌‌  ، که‌ میلله‌تی کورد داگیرکاران له‌ کوردستان ڕاماڵێت و ده‌وڵه‌تی  خۆی دروست بکات . سه‌باره‌ت به‌ م پڕۆژه‌یه‌ گه‌شبینم ، ئه‌مما پێویسته‌ نرخ و کاردانه‌وی گۆڕانکاریه‌کان و ئه‌گه‌رکانیش بزانین و له‌ بیریان نه‌که‌ین .  

پرسیاری زۆر له‌ سه‌ر په‌رده‌ی  مێشکی تاکی کورد هات و چوو ده‌کات ، بۆ نموونه‌:
1-  ئایا واژۆ کردنی ئه‌م ڕێک که‌وتنه‌ به‌ر پرسیارانه‌ بوه‌ و حکومه‌تی هه‌رێم له‌ ڕێکخراوه‌ی ئۆپێک  ئه‌ندامه‌؟

2- ئه‌گه‌ر سه‌رکه‌وتنه‌ بۆ تورکیا و عێراق ئایا سه‌که‌وتنیشه‌ بۆ باشوری کوردستان ؟
3-  ئایا داهاتی باشوری کوردستان ئه‌گه‌ر ته‌نیا یه‌ک به‌رهه‌م و ئه‌ویش هه‌ناردنی پیتڕۆل و گاز بێت ، بۆ داهاتوویی کوردستان زه‌ره‌رمه‌ند نیه‌ ؟
4-   ئایا ‌ ژیر خانی ئابوری باشوری کوردستان که‌ به‌ زۆری ” یه‌ک هه‌نارده ” ی ده‌بێت له‌ خانه‌ی پڕۆژه‌یه‌کی سه‌رکه‌وتوو،  داده‌نرێت  ‌ ؟
5- ئایا هه‌ڵویستی ئامریکا و ڕووسیا و به‌ریتانیا و فه‌رانسا ، داگیرکارانی کوردستان و… له‌ دوای شه‌ری جیهانی یه‌که‌م و دووهه‌مه‌وه‌ به‌ نیسبه‌ت کێشه‌ی کورده‌وه‌،   له‌ مێشکی مێژوو نه‌ماوه‌ که‌ ئێستا متمانه‌ به‌ به‌ڵێن و وه‌فایان ده‌که‌ن ؟ کام دیدار ، دانیشتن و دیالۆگتان  به‌ فه‌رمی و قانونی نوسراوه‌ و به‌رپرسانی هه‌ر دوو لا ئیمزایان کردووه‌ و به‌ دیکۆمێنت ده‌رهاتوه‌ و له‌ ماسمێدیای هاو چه‌رخ بڵاو بوه‌ته‌وه‌ ؟
6- ئایا هه‌موو ئه‌و  گه‌نجانه‌  که‌له‌ ده‌ڤه‌ری سلێمانی و هه‌ڵه‌بجه وه‌‌ ، بۆ پشتیوانی له‌ حافز ئه‌سه‌د  ،‌ به‌ره‌و سوریا ده‌ربازده‌بن، و به‌ ئاشکرا  تۆڕه‌ جاسووسیه‌کانی سپای پاسداران له‌و ده‌ڤه‌رانه‌ و نۆکه‌ر و به‌کرێگیراوه‌کانیان  ڕێکیان ده‌خه‌ن و خراون، مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌ بۆ داهاتوی حکومه‌تی هه‌رێم و پڕۆژه‌ی نه‌وت و گاز نین ؟
7- چ زه‌مانه‌ت و گارانتیه‌ک هه‌یه‌ ، که‌ پاره‌ی فرۆشی نه‌وت و گاز به‌  شه‌فافی به‌ جه‌ماوه‌ر ی خه‌ڵک  ، ڕاده‌گه‌یه‌ندرێت  و له‌ کام له‌ بواره‌کانددا  ڕێبه‌رانی حکومه‌تی هه‌رێم، مه‌سره‌ف و خه‌رجی ده‌که‌ن ؟ خۆ هێشتا دزی و گه‌ندڵی  به‌چاره‌سه‌ر نه‌ کراوی هه‌ر ماوه‌ته‌وه‌ !
8- ئایا پارله‌مانی کوردستان نه‌قشه‌ و پلانیان سه‌باره‌ت به‌ وێران و داغان کردنی ژینگه‌ی کوردستان ، که‌ هاوکات له‌ گه‌ڵ ده‌رهێنانی نه‌وت و گاز ده‌ست پێده‌کات هه‌یه‌ ؟ کام پلان ؟ کام نه‌قشه‌ ؟ ئایا وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتیه‌کان  پلاتفورمێکی زانستیان پێشکه‌ش کردووه‌ ؟
9- ئایا یاسای نه‌وت و گاز له‌ پارله‌مانی کوردستان له‌ لایه‌ن شاره‌زایانی ئه‌م بواره‌ نوسراوه و په‌سه‌ند کراوه‌‌ ؟
10- هێڵی کۆنی گواستنه‌وه‌ی نه‌وتی خاو له‌ باشوری کوردستان کارایی نه‌ ماوه‌ و هێڵی تازه‌ ته‌قریبه‌ن  281 کیلو میتره‌. ئایا پاراستنی ئه‌م بۆریه‌ که‌ هه‌ڵگری نه‌وتی خاو و گاز به‌ره‌و تورکیایه‌ ئاسانه‌‌ ؟

ڕوونکردنه‌وه‌ و هه‌ندی زانیاری پێویست:
* ئوپێک : ڕێکخراوه‌یه‌که‌، که‌ وڵاتانی خاوه‌ن نه‌وت له‌ ده‌وری یه‌کتر کۆ ده‌کاته‌وه‌ و ئه‌م ئۆڕگانه گوایه‌ ؟‌ قیمه‌تی نه‌وت و گاز له‌ بازاڕه‌کانی جیهان دیاری ده‌کات .
** ناتو: په‌یمانی هاوبه‌شی ئامرێکا له‌ گه‌ل وڵاتانی گه‌وره‌ و چکۆله‌ تره‌ ، که‌ بۆ پاراستن و دیفاع له‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانیان و به‌ تایبه‌ت بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی ئامریکا کار ده‌کات‌.  له‌ باری عه‌سکری و نیزامیه‌وه‌ یارمه‌تی یه‌کتر ده‌ده‌ن . ناتو  هه‌میشه‌ یارمه‌تی ئه‌رته‌شی تورکیای داوه‌   تا دژی” پارتی کرێکارانی کوردستان” شه‌ڕ بکات و زانیاری پێویستی به‌ فاشیزمی تورکیا داوه‌ . ناتو  له‌ ئه‌ساسدا دژی په‌ره‌سه‌ندنی بیر و فیکری چه‌پ که‌ سوڤیه‌ت  به‌ قسه‌ی زل ئاڵاهه‌ڵگری بوو ، شکڵ و قه‌واره‌ی گرت . ناتو شه‌ڕی ئه‌فغانستان، عێراق، یوگوسلاوی، کوێت و لێبی کرد . گرفت ، بوحران ، گرانی ، نه‌بوونی ئاسایش و ئه‌منیه‌ت و قه‌یرانی وڵاتانی ئاماژه‌ پێکراوی به‌ ئاستێکی باوڕ  پێنه‌کراو گه‌یاندوه‌ . وله‌م وڵاتانه‌دا ژنان و منداڵان زۆرترین قوربانیان داوه‌.
*** کارتیل : سه‌رمایه‌ی چه‌ند که‌س و یا چه‌ند کۆمپانی که‌ ده‌سه‌ڵاتێکی به‌ر فراوان و زۆری ئابوریان هه‌یه‌ ، له‌ ئۆڕگانێک به‌ ناوی کارتیل  کۆ ده‌بێته‌وه‌ که‌ هه‌رگیز سنوور ناناسێت و  ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی سه‌ر له‌ ئاسمان ده‌کوتێت وته‌نانه‌ت ده‌توانی سیسته‌می حکومه‌تی وڵاتانێک که‌ له‌ که‌مه‌ندی کلۆنیالیزم گیریان کردووه‌ و پێش نه‌که‌وتوون دیاری کات .

سوید،  5ی دیسامبر 2013  زاینی

بابەتی هاوپۆل

بورژوازی کورد از نگاه حکمتیست و جنبش دموکراتیک مردم کوردستان / مام رحمان سقز

بورژوازی اصطلاحی درمفعوم سیاسی و تاریخی آن به معنی طبقه حاکم که ابزار تولید را …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.