پێنج شه‌ممه‌ 15 تشرینی دووه‌م 2018
ماڵەوە / کوردستان / بەبۆنەی رۆژی زمانی دایكی، رێكخراوەكانی مەریوان بەیاننامەیەك بڵاودەكەنەوە

بەبۆنەی رۆژی زمانی دایكی، رێكخراوەكانی مەریوان بەیاننامەیەك بڵاودەكەنەوە

ڕێکخراوە مەدەنییەکانی شاری مەریوان سەبارەت بە ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی، بەیاننامەیەکیان بڵاو کردەوە.

دەقی ئەو بەیاننامەكە:

بەیانییەی شۆرای هەماهەنگیی ڕێکخراوە مەدەنییەکانی مەریوان

هەرچەن مەواچان فارسی شەکەرەن کوردی جەلای من بەس شیرین تەرەن
مەعلوومەن جه دەور دنیای بەد ئەندێش دڵشادەن هەر کەس وه زوان وێش
«خانای قوبادی»
بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی
“زمان”، وەکوو گرنگترین دەستکەوتی هاوبەشی مرۆڤایەتی، سەرمایەیەکی بەنرخ و یەکێک لە خەزێنە پڕ بایەخەکانە و دەرگای چوونە ژوورەوەی مرۆڤە بۆ جیهانی ناسین و پێناسەگەلێ وەک فەرهەنگ، مێژوو، ئایین، ئەدەب، داب و نەریت و …هتد.

زمانی دایکی، وەکوو گەورەترین سەرمایەی فەرهەنگیی نەتەوەکان، کاریگەرییەکی زۆر بە‌هێزی لە سەر کەسایەتی و گەشەی دەروونیی مرۆڤەکان هەیە. بۆیە ڕێکخراوی یونسکۆ (UNESCO)سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان، بە ڕاگەیاندنی ٢١ی فێوریە بەرانبەر بە سێی ڕەشەمەی ئەمساڵ، وەک ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی، لە سەر بنەمای پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان کولتوور و زمانە جیاوازەکان، لە هەمبەر پەراوێز خستن و کەمڕەنگ کردنەوەی بایەخی زمانی دایکی، هۆشداری دەدات و هەر هەنگاوێکی لەم جۆرە بە مەترسییەکی گەورە بۆ سەر ئاشتی و سەقامگیریی و ڕەوتی پێکەوەژیانی نەتەوەکان دەزانێ.

شۆرای هەماهەنگیی ڕێکخراوە مەدەنییەکانی مەریوان، وێڕای پیرۆزبایی کردن بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی، جەخت دەکاتەوە کە بە فەوتاندنی زمانێک، بەشێک لە مرۆڤایەتی دەفەوتێت و لە وەها کاتێکدا نەک تەنیا نەتەوەیەک، بەڵکوو هەموو مرۆڤایەتی زیانمەند دەبێت، هەر بۆیە سەرنجی هاونیشتمانیان و ناوەندەکانی دەسەڵات بۆ ئەو خاڵانەی خوارەوە ڕادەکێشێت.

١- زۆر بەداخەوە لە ماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا، لە ڕێگەی کەرەستەگەلی وەک پەروەردە و فێرکردن، یاسا، سیستمی ئیداری، میدیا و … هەوڵێکی زۆر بۆ داسەپاندنی سیاسەتی یەکزمانی دراوە و بە ڕەتکردنەوەی جیاوازیی زمانی، هەموو بنەما و ڕێگەچارەیەکی مرۆڤانە و دادپەروەرانە بۆ دابین کردنی مافە زمانی و کولتوورییەکان پشت­گوێ خراوە.

٢ – پێداگری لە سەر داسەپاندنی زمانی فارسی(زمانی فەرمیی دەسەڵات) وەک تەنیا پێناسەی ئێرانی بوون، سیاسەتی ناوەندگەرایی و خستنە پەراوێزی زمان و فەرهەنگی نەتەوەکانی تر، زیانگەلێکی قەرەبوو نەکراوەی گەیاندە ناسنامە و زمان و فەرهەنگی نەتەوەکانی تری ئێران.

٣ – بە هۆی ئەو سیاسەتە هەڵە و نامرۆڤانەیە، ناسنامە و زمانی کوردیش لە ژێر زەخت و گوشاری بەردەوامدا بووە و ڕەوتی پەروەردە و فێرکاری بە زمانی کوردی لە خوێندنگەکانی ناوچە کوردنشینەکان ڕێگەی پێ‌نەدراوە.

۴ – بە بڕوای ئێمە، سەردەمی داسەپاندنی سیاسەتی یەکزمانی کۆتایی پێ هاتووە و چێ کردنی سیستمی پەروەردە و فێرکاریی چەند زمانە، سەرەڕای ئەوەی هیچ زیانێ بە زمانی فارسی ناگەیەنێت، ئەبێتە هۆی گەشە و پەرەسەندنی هەموو زمانە زیندووەکانی ئێران و یەکسانی و دادپەروەریی زمانیش، جێی پشتگوێ خستنی زمانی و فەرهەنگی دەگرێتەوە.

۵ – دەیان ساڵ بێبەشی لە مافی خوێندن و نووسین بە زمانی دایکی، خەساری زۆری بە زمان و فەرهەنگ و ناسنامەمان گەیاندووە، هەر بۆیە لە کۆتاییدا لە هەموو بەرپرسان و لایەنە پەیوەندیدارەکان داواکارین؛ چیتر زمانی دایکیمان پشتگوێ نەخرێت و مافی خوێندن و نووسین بە زمانی کوردی، وەک مافێکی یاسایی و فەرمی بۆ کوردزمانان دابین بکرێت. ئەمە داخوازیی یاسایی و مێژوویی ئێمەیە، کاتی قەرەبوو کردنەوەی هەڵە مێژووییەکانە.

شۆرای هەماهەنگیی ڕێکخراوە مەدەنییەکانی مەریوان ڕەشەمەی ۲۷۱۶
ئەنجومەنی فەرهەنگی – ئەدەبیی مەریوان
ئەنجومەنی سەوزی چیا
ئەنجومەنی فەرهەنگی – ئەدەبیی ڕۆجیار
ناوەندی فەرهەنگی- هونەریی ڤەژین
ناوەندی فەرهەنگی- زانستیی ڕۆنان
ئەنجومەنی خەڵکیی بۆ بەرەنگاربوونەوەی مادە هۆشبەرەکان – ژیانەوە

بابەتی هاوپۆل

بەردەوامی مانگرتنی مامۆستایان لە کوردستان و ئێران

ئەمڕۆ چوار شەممە ٢٣ی خەزەڵوەر مامۆستایان بۆ دووهەمین ڕۆژ لە سەر داوا و بانگهێشتی “شوڕای …